Будың пайда болуы. Булану және конденсация


Жамбыл облысы, Қордай ауданы «№ 6 негізгі мектеп» КММ

Физика пәнінің мұғалімі АХИЛЬБЕКОВА МОЛЬДИР НУРАЛИЕВНА

Пәні: Физика
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 8.1 В Агрегаттық күйлер
Күні: 15.10.2018 ж
Мектеп: 6 негізгі мектеп
Мұғалімнің аты-жөні: М.Ахильбекова
Сыныбы: 8 «а» Қатысқан оқушылар саны: 18 Қатыспағаноқушылар саны: 0
Сабақтың тақырыбы Будың пайда болуы. Булану және конденсация.

Evaporation and condensation

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме) Булану және конденсация жайлы мағлұмат беру

Булану және конденсация формуласын қолдана отырып есептер шығара білуге үйрету

Булану мен конденсация процестерін заттардың құрылысы туралы молекулалы -кинетикалық түсініктердің тұрғысынан түсіндіру

Жетістік критерийі Буланудың табиғаттағы ролі және булану заңдарын пайдаланудың мысалдарын келтіре алу
Сабақ нәтижесі Булану және конденсация жайлы мағлұмат алады

Булану және конденсация формуласын қолдана отырып есептер шығара білуге үйренеді

Буланудың табиғаттағы ролі және булану заңдарын пайдаланудың мысалдарын келтіре алады

Тілдік мақсаттар Evaporation – булану – испарение Given – берілгені — дано

Condensation – конденсация – конденсация Find – табу керек — найти

Boiling – қайнау – кипение Formula – формула — формула

Melting – балқу – плавление Solution – шешім — решение

To escape – шығу – сбегать Equal to – тең — равно

Habitat – мекендеу ортасы – среда обитания Multiple by – көбейту — умножение

Liquid – сұйық – жидкость Divided by – бөлу -делить

Solid – твердое тело – қатты зат

Gas – газ – газ

What is evaporation? Evaporation is the process of evaration of the liquid

What is condensation? Condensation is process of steam generation

Әдіс-тәсілдер 1. Сөзжұмбақ«»

2. «Мағынаны тану»

3. «Деңгейлік тапсырма »

4. «Сәйкестендіру»

Сабақтың көрнекілігі, техникалық жабдықтар Таратпа қағаздар, анықтамалар, формулалар, есептер
Құрылымы
Блум таксономиясы Әдіс – тәсілдер Сабақтың мазмұны
Мұғалімнің

іс- әрекеті

Оқушының

іс –әрекеті

Бағалау
Ұйымдастыру «Көңіл күй экраны»

«Мазайка» әдісі

Топқа бөлу

Оқушылардың көңіл күйлерін

Біледі

Көңіл – күйлерін білдіреді «Смайлик»
Білу Сөзжұмбақ

Сұрақтары
1. Заттың қатты күйден сұйық күйге айналу процесі қалай аталады ? Балқу
2. Сұйықтың қатты денеге айналуы? Кристалдану
3. Грек алфавиті λ атауы қандай ? Ламбда
4. 3,9 * 105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

Алюминий
5. 0,25 *105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

Қорғасын
6. t= — 259 ͦ С температурада қандай зат балқиды ?

Сутек
7.Қандай зат мына t = 962 ͦ С температурада қатаяды ?

Күміс
8. t= — 219 ͦ С температурада қандай зат балқиды ?

Оттек
9. Қай зат мына t = 97,8 ͦ С температурада балқиды ?

Натрий
10. Темірді арнайы қандай пештерде балқытады ?

Домна
11. 2,7 * 105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

Темір
12. 0,67 * 105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

Алтын
13. 2,1 * 105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

Мыс
14. t = — 210 ͦ С қандай зат балқиды ?

Азот
15. t = 29 ͦ С балқитын зат атауы ?

Цезий
16. t = 420 ͦ С температурада қандай зат балқиды ?

Цинк
17. Я

Сұрақ қояды Сұраққа жауап береді «Басбармақ »
Түсіну «Мағынаны тану»

Оқушы түсінігі

I- топ

Сұйықтың буға айналу

құбылысы.

II- топ.

Булану жылуы

III- топ.

Будың сұйыққа айналу

құбылысы

IV — топ.

Қаныққан және

қанықпаған бу

Мұғалім түсіндірмесі

Теория

Есептер Топта талқылай отырып

«Постер қорғайды»

«Мадақтау сэнгвичі»
Қолдану Кез келген температурада сұйық бетінен молекулалардың ұшып шығу процесін булану деп атайды. Егер булану тұрақты температура кезінде жабық ыдыста жүретін болса, онда буланумен қатар оған кері конденсация процесі, яғни будың қайта сұйыққа айналу процесі жүреді. Сұйығымен динамикалық тепе-теңдіктегі буды қаныққан бу деп атайды. Қаныққан будың рқ қысымы тек оның химиялық құрамы мен температурасына тәуелді, ал будың көлеміне тәуелсіз болады.

Берілген температурада қысымы қаныққан будың қысымынан кем буды қанықпаған бу деп атайды. Яғни, булану конденсациядан артық болса, онда сұйықтың бетіндегі бу және сұйық жоқ кездегі бу қанықпаған деп аталады. Қанықпаған будың қысымы оның көлеміне тәуелді: көлем кішірейсе, қысым артады, ал көлемі ұлғайғанда, қысымы кемиді.

«Деңгейлік тапсырма »

А деңгей

886 ( Лукашик)

Неліктен шабылған шөп тынық күннен гөрі желді күні тезірек кебеді?

В деңгей

892 (Лукашик)

Құрғақ ағашқа қарағанда су ағаш неліктен нашар жанады?

С деңгей

1. Массасы 1,5т кірпіш

пешін 10 дан 20

дейін қыздыруға қанша

жылу мөлшері кетеді ?

Кірпіш с = 880 Дж/кг*

Жауабы : 13,2 МДж

2. Егерде стакандағы суға

10Дж – ға тең жылу

мөлшері жұмсалса, онда

судың температурасы

қаншаға өзгереді ?

Стакандағы судың

масссасы 200 г.

Жауабы : 0,01*100 = 1

3. Массасы 5 кг бензин

толық жанғанда қанша

жылу мөлшері бөлінеді?

Бензин 4,6*107Дж/кг

Жауабы: 23*107 Дж =230 МДж

Тапсырма береді

Тақырып бойынша есеп шығару «Ұпай»
Талдау Сәйкестендіру

Жаңбыр

Көк аспанның төрінде,
Бұлттар жүзіп барады.
Күн күркірі тегін бе,
Жаңбыр неге жауады ?

Жауабы

Булану, конденсация есебінен,
Көктен жаңбыр жауады дер едім мен.
Ауаның біркелкі қызбауынан,
Тағы оның себебінен көремін мен

Жел

Жылдың төрт мезгілінде де
Мазасыз жел соғады
Әлде бұл өздігінен бе ,
Себебі бұл неден болады ?

Жауабы:

Температура бір болмай ауадағы,
Жылы ауа ағыны таралады.
Конвекция прцесі пайда болып,
Біздіңше ол, жел соқты деп саналады

Түтін

Отынды жаздай қураған,
Пешке неге тығады?
Үйлердегі мұржадан
Түтін неге шығады ?

Жауабы:

Отынды жақсаң қураған,
Конвекция жетегімен
Түтін шығады мұржадан
Жалпы ауаға ілесіп, көтерілген.

Қайнау

Отта тұрған шәйнекте,
Су неліктен қайнайды?
Бұрық – сарық етіп тездете
“Қайнадым” – деп тасиды

Жауабы:

Қайнау деген сұйықтың булануы,
Көріп жүрміз қайнаған судан мұны.
Қайнар кезде ызылдап су шығарар,
Көпіршіктің жарылысынан туған үні.

Жаңа тақырып бойынша талқылайды Көрсетілген бағыттағы тапсырмаларға жауап береді «Қол шапалақ»
Жинақтау

Бағалау

2 мин Талқылау Тақырыпты бағалайды
Үйге тапсырма 2 мин §16. 17 Тапсырма береді Күнделіктеріне жазады
Кері байланыс 2 мин «Екі жұлдыз бір тілек»

Evaporation – булану – испарение Given – берілгені — дано

Condensation – конденсация – конденсация Find – табу керек — найти

Boiling – қайнау – кипение Formula – формула — формула

Melting – балқу – плавление Solution – шешім — решение

To escape – шығу – сбегать Equal to – тең — равно

Habitat – мекендеу ортасы – среда обитания Multiple by – көбейту — умножение

Liquid – сұйық – жидкость Divided by – бөлу -делить

Solid – твердое тело – қатты зат

Gas – газ – газ

Evaporation – булану – испарение Given – берілгені — дано

Condensation – конденсация – конденсация Find – табу керек — найти

Boiling – қайнау – кипение Formula – формула — формула

Melting – балқу – плавление Solution – шешім — решение

To escape – шығу – сбегать Equal to – тең — равно

Habitat – мекендеу ортасы – среда обитания Multiple by – көбейту — умножение

Liquid – сұйық – жидкость Divided by – бөлу -делить

Solid – твердое тело – қатты зат

Gas – газ – газ

Evaporation – булану – испарение Given – берілгені — дано

Condensation – конденсация – конденсация Find – табу керек — найти

Boiling – қайнау – кипение Formula – формула — формула

Melting – балқу – плавление Solution – шешім — решение

To escape – шығу – сбегать Equal to – тең — равно

Habitat – мекендеу ортасы – среда обитания Multiple by – көбейту — умножение

Liquid – сұйық – жидкость Divided by – бөлу -делить

Solid – твердое тело – қатты зат

Gas – газ – газ

Evaporation – булану – испарение Given – берілгені — дано

Condensation – конденсация – конденсация Find – табу керек — найти

Boiling – қайнау – кипение Formula – формула — формула

Melting – балқу – плавление Solution – шешім — решение

To escape – шығу – сбегать Equal to – тең — равно

Habitat – мекендеу ортасы – среда обитания Multiple by – көбейту — умножение

Liquid – сұйық – жидкость Divided by – бөлу -делить

Solid – твердое тело – қатты зат

Gas – газ – газ

Сөзжұмбақ

Сұрақтары
1. Заттың қатты күйден сұйық күйге айналу процесі қалай аталады ?

2. Сұйықтың қатты денеге айналуы ?

3. Грек алфавиті λ атауы қандай ?

4. 3,9 * 105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

5. 0,25 *105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

6. t= — 259 ͦ С температурада қандай зат балқиды ?

7.Қандай зат мына t = 962 ͦ С температурада қатаяды ?

8. t= — 219 ͦ С температурада қандай зат балқиды ?

9. Қай зат мына t = 97,8 ͦ С температурада балқиды ?

10. Темірді арнайы қандай пештерде балқытады ?

11. 2,7 * 105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

12. 0,67 * 105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

13. 2,1 * 105 Дж/кг қандай заттың меншікті балқу жылуы ?

14. t = — 210 ͦ С қандай зат балқиды ?

15. t = 29 ͦ С балқитын зат атауы ?

16. t = 420 ͦ С температурада қандай зат балқиды ?

«Деңгейлік тапсырма »

А деңгей

886 ( Лукашик)

Неліктен шабылған шөп тынық күннен гөрі желді күні тезірек кебеді?

В деңгей

892 (Лукашик)

Құрғақ ағашқа қарағанда су ағаш неліктен нашар жанады?

С деңгей

1. Массасы 1,5т кірпіш

пешін 10 дан 20

дейін қыздыруға қанша

жылу мөлшері кетеді ?

Кірпіш с = 880 Дж/кг*

Жауабы : 13,2 МДж

2. Егерде стакандағы суға

10Дж – ға тең жылу

мөлшері жұмсалса, онда

судың температурасы

қаншаға өзгереді ?

Стакандағы судың

масссасы 200 г.

Жауабы : 0,01*100 = 1

3. Массасы 5 кг бензин

толық жанғанда қанша

жылу мөлшері бөлінеді?

Бензин 4,6*107Дж/кг

Жауабы: 23*107 Дж =230 МДж

Сәйкестендіру

Жаңбыр

Көк аспанның төрінде,
Бұлттар жүзіп барады.
Күн күркірі тегін бе,
Жаңбыр неге жауады ?

Жауабы

Булану, конденсация есебінен,
Көктен жаңбыр жауады дер едім мен.
Ауаның біркелкі қызбауынан,
Тағы оның себебінен көремін мен

Жел

Жылдың төрт мезгілінде де
Мазасыз жел соғады
Әлде бұл өздігінен бе ,
Себебі бұл неден болады ?

Жауабы:

Температура бір болмай ауадағы,
Жылы ауа ағыны таралады.
Конвекция прцесі пайда болып,
Біздіңше ол, жел соқты деп саналады

Түтін

Отынды жаздай қураған,
Пешке неге тығады?
Үйлердегі мұржадан
Түтін неге шығады ?

Жауабы:

Отынды жақсаң қураған,
Конвекция жетегімен
Түтін шығады мұржадан
Жалпы ауаға ілесіп, көтерілген.

Қайнау

Отта тұрған шәйнекте,
Су неліктен қайнайды?
Бұрық – сарық етіп тездете
“Қайнадым” – деп тасиды

Жауабы:

Қайнау деген сұйықтың булануы,
Көріп жүрміз қайнаған судан мұны.
Қайнар кезде ызылдап су шығарар,
Көпіршіктің жарылысынан туған үні.

Оставьте комментарий

Filed under ЖАҢА МАТЕРИАЛДАР

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.