Жылу қозғалтқыштары


Жамбыл облысы, Қордай ауданы «№ 6 негізгі мектеп» КММ

Физика пәнінің мұғалімі АХИЛЬБЕКОВА МОЛЬДИР НУРАЛИЕВНА

Тарау 3 Термодинамика негіздері/ Chapter 3 Transformations Мектеп/School: № 6 негізгі мектеп/ № 6 main school
Күні/ Date: 14.11.2018 ж Мұғалімнің аты-жөні/ Teacher’s name: Ахильбекова М.Н
Сынып/Grade: 8 «а» Қатысқандар/ Number present: 18 Қатыспағандар/ Number absent: 0
Сабақтыңтақырыбы/ The topic of the lessons Жылу қозғалтқыштары/ Heat Engines
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

Learning Objectives

8.3.2.17 – термодинамиканың бірінші заңының мағынасын түсіндіру

8.3.2.17 – Describe transformations of energy in heat engines;

Explain working principles internal combustion engine

Сабақтың мақсаты/

Language Objectives:

1) Молекулалардың кинетикалық және потенциалдық энергияларының қосындысы газдың ішкі энергиясына тең екенін білу

2) Газ ұлғайғанда немесе сығылғандағы ішкі энергиясының өзгерісі мен газдың өз жұмысының қосындысының жылу процестеріндегі энергияның сақталу заңы болып табылатынын түсіндіру

3)Энергияның шығынынсыз жұмыс жасайтын ешқандай қозғалтқыш жасаудың мүмкін еместігін анықтайтын заңның мағынасын түсіндіру

Бағалаукритерийі/Evaluate the criterion 1) Денеге берілген жылу ішкі энергиямен анықталатынын біледі.

2) Ішкі энергия ұғымы денеге берілген жылу мөлшері мен газ ұлғайғандағы жұмыстың айырымы екенін сипаттайды .

3) Газ ұлғайғанда жұмыс атқарылатынын түсінеді

4) Денеге(газға) берілген жылу мөлшерін дененің(газдың) ішкі энергиясы және сыртқы күштерге қарсы жұмыс атқаруына жұмсалатынын біледі.

6) Термодинамиканың І-ші заңы жылу процестеріндегі энергияның сақталу заңы екенін түсінеді

7) Термодинамиканың І-ші заңының тұжырымдамасы бойынша бірінші реттік мәңгі жұмыс жасайтын қозғалтқыштарды жасаудың мүмкін еместігін түсінеді

Тілдікмақсаттар/

Subject-Specific Vocabulary and Terminology

Ішкіэнергиядегенімізмолекулажәнеатомдардыңкинетикалықжәнепотенциалдықэнергияларыныңқосындысы.

Газдыңжқмысыгазұлғайғанданемесесығылғандаатқаратынжұмыс.

Жылумөлшерідененің(газдың) ішкіэнергиясынөзгертугеқажеттіболғанжылулық.

Поршеньдегеніміз-……………

Цилиндрдегеніміз- ……………………

Сыртқыкүштер……………….

ТермодинамикаІзаңы…………………….

Subject-Specific Vocabulary and Terminology:

thermodynamic systems , thermally isolated system , heat reservoir ,

processes, energy, transfer

(термодинамикалықжүйелер, термиялықоқшауланғанжүйе, жылурезервуары, процестер, энергия, трансфер,)

Құндылықтарғабаулу/To

teach values

«Мәңгілікел»идеясының Қазақстандық қоғамның барша қазақстандықтарды біріктіретін, қоғамдық келісімнің негізін қалайтын басты құндылықтарының5-пунктінесәйкесЕңбек өнімділігін арттыру – өнеркәсіпте, ауыл шаруашылығында, энергетикада, инфрақұрылымдық қызмет салалары мен секторларына қызығушылықтарын оятып, Қазақстан республикасының экономикасына, инфроқұрұлымына өз үлесін қосатындай патриот болуға баулуды айтамын
Пәнаралықбайланыс/

Cross curricular links link

Химия

Chemistry

Алдыңғы білім/ Previous Learning Математикалық турлендірулерді қолданады. Жылу мөлшері түсінігін біледі. Энергия тұралы мәліметтері бар. Потенциалдық және кинетикалық энергия тұралы мәліметтері бар. Жұмыс ұғымын біледі.
АКТ-ны қолдану дағдылары/ICTskills Электорды оқулықтар. Phet simulations виртуальды зертхана
Сабақ барысы/ Lesson’s plan
Сабақтың жоспарланған кезеңдері/ Planned timings Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Planned Activities

Ресурстар/ Resources

presentation

sides

Сабақтың басы/ The beginning of the lesson Ұйымдастыру/:

— амандасу

— жағымды ахуал туғызу

— оқушыларды түгелдеу

Үйге тапсырмасын

« Миға шабуыл» —әдісі арқылы сұраймын

(жеке жұмыс)

-Дененің ішкі энергиясын қандай жолмен өзгертуге болады?

-Жылу берудің қанша түрі бар?

«Не білемін…» өткен тақырыптарды қайталау. – 3 мин.

Кесте толтырады.

Үй тапсырмасын сұрау.

First law of thermodynamics

The change in internal energy ΔU of a closed system will be equal to the energy Q added to the system minus the work W done by the system on the surroundings.

ΔU = Q + W

The First Law of Thermodynamics is a statement of energy conservation for thermodynamic systems.

∆U = Q + W Q : heat

∆U : change in internal energy

W: work

Second Law of Thermodynamics

• Clausius Statement: Heat does not flow spontaneously from a colder body to a warmer body. This does not mean heat can not flow from a colder body to a warmer body, it just can not take place spontaneously.

• Kevin-Planck Statement: In a thermal cycle, heat energy cannot be completely transformed to mechanical work. This does not mean energy is not conserved – it just means that 100% of heat energy cannot be converted to mechanical work in a cycle.

• It is impossible to construct an operational perpetual motion machine.

• The total entropy of the universe increases in every natural process.

Heat Engines and Thermal Pumps

heat engine — any cyclic device that converts heat to work.

It absorbs heat (Qhot or Qin) from a high temperature reservoir , does net work (Wnet), and exhausts heat (Qcold or Qout) to a low-temperature reservoir.

Note the width of the arrow for Qin is equal to the combined widths of Qout and Wnet, reflecting the conservation of energy.

Example: The Otto Cycle (p. 404 in text)

— the theoretical process cycle developed by Geman engineer Nickolas Otto (1832-1891). He used his design to build one of the first successful gasoline engines.

Карточкалар арқылы /Сынып оқушыларына карточкалар үйлестіремін.

10 минут ішінде оқушы жауап беруі тиіс./

Оқушы: ________________________________

Тапсырма-1 Жылу машиналарының тарихынан

Сәйкестікті тап:

ХҮІІ ғ. 90жылдары Т.Ньюкомен
1711ж Дж. Уатт
1765ж Д. Папен
1774ж Ленуар
1860ж И.И. Ползунов

Тапсырма-2 ІЖҚ3□ Цилиндр

1□ қақпақша

4□ Шатун мен кривошип

6□ Маховик

7□ Тұтандырғыш шам

5□ Иінді блок

2□ Қақпақша

Тапсырма-3 Қозғалтқыштың бір толық цикілі мынадай 4 тактісінен тұрады: Сору, сығу, жұмыстық жүріс Дескриптор:

  1. Жылу берілу түрлерін атай алды.
  2. Жылу берілу түрлерін ажырата алды.
  3. Жылу берілу түрлері қай ортада қалай берілетінін түсіндіре алды.
  4. Өмірде қолдана алды.

Қалыптастырушы бағалау: құнды пікір айтқан оқушыларды «жетелеуші сөздер» арқылы бағалаймын.

Видео тапсырма.

Қазан қақпағы.

Электр чайник(тефаль)

Сабақтың ортасы/ lesson

Wednesday

Тапсырма-4 Тоңазытқыштың құрылысын жаз

1-вентиль;

2-кептіргіш;

3-тоңазыту камерасы;

4-компрессор;

5-конденсатор.

Сұрақтар:.

  1. Реактивті двигательдер дегеніміз не?
  2. Оның қандай түрлері бар?
  3. Тоңазытқыш мәшинелерінің түрлері?

«Кім білгір» арқылы- 15 мин.

Біз өткен сабақта айтып өткеніміздей жылу мәшинелерінің ішкі энергиясы механикалық энергияға айналады. Оған күнделікті өмірдегі автокөлікті алайық. Оны қозғалысқа түсіру үшін ең алдымен отын пайдаланамыз. Тұтандырған кезде бензин жанып ішкі энергия пайда болады, ал автокөлікті қозғалтқан кезде ішкі энергия механикалық энергияға айналады. Осы процесс кезінде бізде — пайдалы әрекет коэффициенті /ПӘК/ ұғымын пайдаланамыз. Оны сіздер 7 сыныпта өттіңіздер. Барлығымыз есімізге түсіріп жіберейік.

/Тақтамен жұмыс/

Таңбасы-η /этта/

Өлшем бірлігі- [η]-%

Формуласы /1/

мұндағы

Aт- толық жұмыс /Дж/

Q- қыздырғыштың жылу мөлшері /Дж/

ПӘК-тің формуласына қарай отырып ережені дәптерімізге түсірейік.

Пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК) дегеніміз- істелінген толық жұмыстың,

қыздырғыштан алғынған жылу мөлшеріне қатынынасына тең.

Ал, толық жұмыс

Ат=Q1-Q2 /2/

Q1- қыздырғыштың жылу мөлшері;

Q2-салқындатқыштың жылу мөлшер;

/1/формуланы түрлендіреміз.

/3/

Мәшиненің ПӘК-і температурамен байланысты.Соған байланысты

/4/

T1-қыздырғыштың температурасы

T2-салқындатқыштың температурасы

Енді тақырыпқа байланысты есептердің шығару жолы:

Топ мүшелері (Жылу қозғалтқыштарының жұмыс істеу принципін және құрылысын айтады).

1 топ.Жылу қозғалтқыштарының құрылымы.

2 топ.Іштен жанатын қозғалтқыштар.

3 топ.Бу турбинасы.

4 топ.Газ турбинасы.

5 топ.Реактивтік қозғалтқыштар.

Денеге 500 кДж энергия берілді. Оңың 300кДж жұмыс атқаруға жұмсалды. Ішкі энергиясы неше кДж ға өзгерді?

  1. Денеге 300кДж жылу берілді. Егер ыдыс көлемі тұрақты болса,газдың ішкі энергиясын өзгертуге қанша энергия жұмсалады
Сабақтың соңы/ The end of the lesson
  1. Q— ді жейтін тамағымыз деп, ΔU-діжинайтынсалмағымыз деп, A-ны жасайтын жұмысымыз деп ойлап термодинамиканың І-заңын өмірімізге байланыстырып көріңіз.
Білетін едім Білдім Білгім келеді

Үй тапсырмасы/ Home task: Жылу қозғалтқыштар. Термодинамиканың бірінші заңы және екінші заңыHeat Engines. First Law and Second of Thermodynamics.

Reflection:

Name one thing you would like to know more

Give one thing which you find difficult

Name one thing you liked most

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз? Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Үй тапсырмасына «миға шабуыл» әдісін пайдаланып оқушылардың жалпы есте сақтау дағдыларын қалыптастырдым. Ал қабілетті оқушылар үшін қосымша тапсырма алдым.

Топқа бөліп бір-бірімен болған қарым-қатынас,ұжыммен істеу дағдыларын қалыптастыруды жоспарладым.

Эксперимент жасау арқылы оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыруды жоспарлап отырмын. Эксперимент жасап болған соң мақсатқа жетелеуші сұрақтар қою арқылы іздену дағдыларын қалыптастыруды жоспарлап отырмын. Физика сабағында бұл өте тиімді.

Әр тапсырмадан соң құнды пікір айтқан топты «нобель сертификаты» мен ынталандырып отыруды жоспарладым. Сабақ соңында барлық топқа жасанды «нобель сийлығы»н беру арқылы бағалауды жоспарладым. Эксперимент жасау барысында ыстық сумен жұмыс істеудің қауіпсіздік ережелерін ескертіп,үнемі оқушыларды бақылауда ұстауды жоспарлап отырмын.

Жаңа сабақ кезінде бейнеролик көрсету арқылы оқушылардың зейінін жинақтаймын.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Оставьте комментарий

Filed under ЖАҢА МАТЕРИАЛДАР

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.